Kile Kaç Kilo? Yöreye Göre Buğday ve Arpa

Nasıl hesaplanır

Kilogram = kile × yörenin okka değeri × 1,282945

Kile bir hacim ölçüsüdür, ama Osmanlı kayıtlarında yöre kileleri çoğunlukla aldıkları buğdayın okka cinsinden ağırlığıyla verilir. Bir okka 1,282945 kilogramdır.

Resmî ölçü İstanbul kilesiydi: 37 litre hacminde, 20 okka buğday ya da 18 okka arpa alırdı. Yöre kileleri bunun yarısından on sekiz katından fazlasına kadar değişirdi.

Örnek

19. yüzyılda Konya kilesi 134 okka buğday alırdı. Okka 1,282945 kilogram olduğundan 1 Konya kilesi yaklaşık 171,9 kg buğday eder. Bu, İstanbul kilesinin (25,7 kg) altı katından fazladır.

Notlar

• Yöre değerleri Ahmed Esad Paşa'nın 19. yüzyılda hazırladığı tablodan, Harput değeri Système des mesures adlı kaynaktan alınmıştır. Aynı yörede başka yüzyıllarda başka kileler kullanıldı; 16. yüzyılda Konya kilesi yaklaşık 32 kg buğday alırdı.
• Kaynak yöre kilelerinin çoğunda tahıl türünü belirtmez; tablo İstanbul kilesinin 20 okka buğday değerine göre kurulduğu için bu değerler buğday kabul edilmiştir. Arpa yalnızca kaynağın ayrıca verdiği İstanbul ve Harput için gösterilir.
• Hacim, okka başına 1,85 litre alınarak bulunur ve yaklaşıktır. Aynı kile tahılın cinsine ve kalitesine göre farklı ağırlık çeker.
• 1869 ölçü düzenlemesiyle resmî kile 100 litreye eşitlendi. Bugün kullanılan bir yöre kilesinden emin değilseniz kileyi doldurup tartmak en kesin yoldur.